Dzieje.pl - Portal Historyczny

20 marca

  • Gabriel Czechowicz na ławie oskarżonych podczas posiedzenia Trybunału Stanu w Warszawie. 06.1929. Fot. NAC

    1929
    / 90 LAT

    Sejm uchwalił wniosek o postawienie przed Trybunałem Stanu ministra skarbu Gabriela Czechowicza; zarzuty dotyczyły m.in. przekazania z budżetu państwa do dyspozycji premiera Józefa Piłsudskiego 8 mln zł, które przeznaczono na akcję wyborczą BBWR.

  • Znak Polski Walczącej - kotwica. Fot. PAP/P. Kula

    1942
    / 77 LAT

    Na murach okupowanej Warszawy pojawił się znak Polski Walczącej – kotwica, którego autorką była Anna Smoleńska, harcerka i studentka historii sztuki na tajnym Uniwersytecie Warszawskim.

  • Andrzej Wróblewski "Ibis". Fot. PAP/R.Baranowski

    2002
    / 17 LAT

    W Warszawie zmarł Andrzej Wróblewski "Ibis", dziennikarz, krytyk i publicysta, związany z „Życiem Warszawy” i Polskim Radiem, autor rubryki „Byki i byczki” i audycji „Piórkiem Ibisa”.

  • 1998
    / 21 LAT

    W Krakowie zmarł Maciej Słomczyński, poeta, prozaik, tłumacz literatury angielskiej i anglojęzycznej, scenarzysta; popularność przyniosły mu powieści kryminalne pisane pod pseudonimami Kazimierz Kwaśniewski i Joe Alex.

  • 1992
    / 27 LAT

    W Warszawie otwarto przedstawicielstwo Biura Wysokiego Komisarza ONZ ds. Uchodźców.

  • 1988
    / 31 LAT

    W Krakowie urodził się Jakub Gierszał, aktor, wystąpił w filmach "Sala samobójców", "Hiszpanka", "Yuma", "Pokot". 

  • Antoni Pajdak. Fot. PAP/T. Michalak

    1988
    / 31 LAT

    W Warszawie zmarł Antoni Pajdak ps. „Traugutt”, „Okrzejski”, działacz niepodległościowy, żołnierz Legionów, polityk PPS; od 1943 r. zastępca Delegata Rządu na Kraj, od 1944 r. minister-członek Krajowej Rady Ministrów; jeden z aresztowanych w 1945 r. przez NKWD przywódców Polskiego Państwa Podziemnego; w Moskwie sądzony w odrębnym procesie i skazany na 5 lat pozbawienia wolności; po odbyciu kary zesłany do Krasnojarskiego Kraju, skąd powrócił w 1955 r.; współzałożyciel KOR; w 1977 r. w mieszkaniu Antoniego Pajdaka ogłoszono apel "Do społeczeństwa polskiego" i poinformowano o powstaniu Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela (ROPCiO).

  • 1986
    / 33 LATA

    Z archikatedry gnieźnieńskiej skradziono srebrny relikwiarz św. Wojciecha.

  • 1982
    / 37 LAT

    Stan wojenny: Prezydent Warszawy gen. Mieczysław Dębicki rozwiązał Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich.

  • Kapitan Krystyna Chojnowska-Liskiewicz na jachcie Mazurek kończy rejs dookoła świata. Fot. PAP/J. Morek

    1978
    / 41 LAT

    Po blisko dwóch latach żeglugi kpt. Krystyna Chojnowska-Liskiewicz jako pierwsza kobieta w historii opłynęła samotnie kulę ziemską na pokładzie jachtu "Mazurek".

  • 1976
    / 43 LATA

    W Stoczni Gdańskiej zwodowano „Caribia Express”, pierwszy kontenerowiec komorowy zbudowany w polskich stoczniach.

  • 1974
    / 45 LAT

    W Warszawie urodził się Andrzej Pilipiuk, pisarz, publicysta, autor cyklu książek o przygodach Jakuba Wędrowycza, serii książek „Kuzynki” oraz – pod pseudonimem Tomasz Olszakowski – 19 tomów kontynuacji przygód popularnego „Pana Samochodzika”.

  • 1972
    / 47 LAT

    Premiera filmu „Solaris” w reżyserii Andrieja Tarkowskiego, na podstawie powieści Stanisława Lema.

  • 1971
    / 48 LAT

    W Chorzowie urodziła się Agnieszka Krukówna, aktorka, związana z warszawskim Teatrem Powszechnym; znana m.in. z seriali „Janka” i „Boża podszewka”, wystąpiła również w filmach „Pestka”, „Farba” i „Fuks”.

  • 1970
    / 49 LAT

    Powołano Uniwersytet Gdański.

  • 1965
    / 54 LATA

    Władze komunistyczne aresztowały Jacka Kuronia i Karola Modzelewskiego w związku z napisanym przez nich i kolportowanym „Listem otwartym do członków POP PZPR i członków uczelnianej organizacji ZMS przy Uniwersytecie Warszawskim”, w którym wskazywali na konflikt pomiędzy klasą robotniczą a centralną biurokracją partyjną.

  • Syrena. Fot.PAP/Z.Staszyszyn

    1957
    / 62 LATA

    W Fabryce Samochodów Osobowych na warszawskim Żeraniu rozpoczęto seryjną produkcję samochodu Syrena

  • 1956
    / 63 LATA

    Podczas obrad VI Plenum KC PZPR, w obecności Nikity Chruszczowa, Edward Ochab wybrany został I sekretarzem KC PZPR. 

  • Zbigniew Buczkowski. Fot.PAP/G.Michałowski

    1951
    / 68 LAT

    W Warszawie urodził się Zbigniew Buczkowski, aktor, znany m.in. z ról w serialach „Dom”, „Graczykowie” i „Święta wojna”.

  • 1950
    / 69 LAT

    Sejm uchwalił ustawę o terenowych organach władzy państwowej - likwidacja samorządu terytorialnego

  • 1950
    / 69 LAT

    Sejm uchwalił ustawę o przejęciu przez państwo dóbr kościelnych - tzw. dóbr martwej ręki i utworzeniu Funduszu Kościelnego. Upaństwowiono 150 tys. ha, pozostawiając Kościołowi około 30 tys. ha. 

  • Znak Polski Walczącej - kotwica. Fot. PAP/P. Kula

    1942
    / 77 LAT

    Na murach okupowanej Warszawy pojawił się znak Polski Walczącej – kotwica, którego autorką była Anna Smoleńska, harcerka i studentka historii sztuki na tajnym Uniwersytecie Warszawskim.

  • Jerzy Duda-Gracz.Fot. PAP/R.Koszowski

    1941
    / 78 LAT

    W Częstochowie urodził się Jerzy Duda-Gracz, malarz, scenograf, rysownik, autor m.in. cykli malarskich: „Chopinowi”, „Motywy i Portrety Polskie”, „Obrazy Arystokratyczno-Historyczne”, „Golgota Jasnogórska”.

  • 1940
    / 79 LAT

    W Grenzdorfie, podobozie Stutthof, Niemcy rozstrzelali harcmistrza Alfa Liczmańskiego, komendanta Chorągwi Gdańskiej ZHP, działacza polonijnego.

  • 1937
    / 82 LATA

    Premiera filmu „Ordynat Michorowski” w reżyserii Henryka Szaro.

  • Krzysztof Kowalewski. Fot. PAP/S. Leszczyński

    1937
    / 82 LATA

    W Warszawie urodził się Krzysztof Kowalewski, aktor od 1977 r. związany z warszawskim Teatrem Współczesnym; bohater radiowego cyklu "Kocham Pana, Panie Sułku", niezapomniany Roch Kowalski z "Potopu" i Zagłoba z "Ogniem i mieczem", odtwórca głównych ról w komediach "Miś", "Co mi zrobisz jak mnie złapiesz" i "Brunet wieczorową porą", a także w serialu "Rodzina Leśniewskich".

  • 1937
    / 82 LATA

    Rozpoczęła się budowa huty Stalowa Wola.

  • 1933
    / 86 LAT

    W Kościerzynie urodził się Henryk Muszyński, arcybiskup metropolita gnieźnieński (1992-2010), prymas Polski w latach 2009-2010.

  • 1932
    / 87 LAT

    W Mniowie koło Kielc urodził się Ryszard Kotys, aktor, znany m.in. z roli Mariana Paździocha w serialu „Świat według Kiepskich”, wystąpił również w filmach „Vabank”, „Kingsajz”, „Wodzirej”.

  • Marszałek Ferdinand Foch. Fot. NAC

    1929
    / 90 LAT

    W Paryżu zmarł Ferdynand Foch, marszałek Francji, w czasie I wojny światowej naczelny dowódca sił sprzymierzonych (1918), sojusznik niepodległego państwa polskiego; w 1923 r. mianowany dekretem prezydenta RP marszałkiem Polski.

  • Gabriel Czechowicz na ławie oskarżonych podczas posiedzenia Trybunału Stanu w Warszawie. 06.1929. Fot. NAC

    1929
    / 90 LAT

    Sejm uchwalił wniosek o postawienie przed Trybunałem Stanu ministra skarbu Gabriela Czechowicza; zarzuty dotyczyły m.in. przekazania z budżetu państwa do dyspozycji premiera Józefa Piłsudskiego 8 mln zł, które przeznaczono na akcję wyborczą BBWR.

  • 1927
    / 92 LATA

    W Grajewie urodził się Bogusław Stachura, w latach 70. szef SB, a w stanie wojennym wiceminister spraw wewnętrznych.

  • 1922
    / 97 LAT

    We Lwowie urodziła się Stanisława Grabska, publicystka, działaczka katolicka, współpracowniczka "Tygodnika Powszechnego", "Więzi" i "Znaku". Od 1973 r. wiceprezes, a w latach 1989-1994 prezes, warszawskiego Klubu Inteligencji Katolickiej.

  • Wojciech Korfanty. Źródło: NAC

    1921
    / 98 LAT

    Na Górnym Śląsku odbył się plebiscyt; wzięło w nim udział około 1,2 miliona osób; za przynależnością tych ziem do Niemiec głosowało 706,8 tys. uczestników plebiscytu (59,6 proc.), a za przyłączeniem do Polski 479,4 tys. (40,4 proc.).

  • 1915
    / 104 LATA

    W Żytomierzu urodził się Światosław Richter, jeden z najwybitniejszych pianistów XX wieku.

  • 1912
    / 107 LAT

    W Łodzi urodził się Janusz Paluszkiewicz, aktor teatralny i filmowy, znany z filmów „Człowiek na torze”, „Awans”, „Znak orła” i roli Ignacego Gajdy w serialu Zbigniewa Chmielewskiego „Dyrektorzy”.

  • 1908
    / 111 LAT

    Władze niemieckie wydały ustawę o przymusowym wywłaszczaniu Polaków decyzją Komisji Kolonizacyjnej. 

  • August Emil Fieldorf. Fot. CAW/WBH

    1895
    / 124 LATA

    W Krakowie urodził się August Emil Fieldorf, oficer WP, organizator i szef Kedywu Komendy Głównej AK, jeden z najbardziej zasłużonych żołnierzy Armii Krajowej i polskiego podziemia niepodległościowego; skazany przez władze komunistyczne na karę śmierci, wyrok wykonano 24 lutego 1953 r.

  • 1875
    / 144 LATA

    W Bojmiu niedaleko Kałuszyna zmarł January Suchodolski, malarz, oficer, uczestnik Powstania Listopadowego.

  • 1872
    / 147 LAT

    W Ossowie pod Lidą urodził się Władysław Kotwicz, orientalista, badacz ludów kałmuckich i mongolskich, profesor Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, pierwszy prezes Polskiego Towarzystwa Orientalistycznego.

  • 1859
    / 160 LAT

    Na scenie warszawskiego Teatru Wielkiego wystawiona została pierwsza operetka w historii polskiego teatru, było to „Małżeństwo przy latarniach” Jakuba Offenbacha w reżyserii Leopolda Matuszyńskiego.

  • 1848
    / 171 LAT

    W Poznaniu polscy działacze ziemiańscy utworzyli Komitet Narodowy Polski.

  • Katarzyna II. Źródło: Wikimedia Commons

    1767
    / 252 LATA

    Pod protekcją cesarzowej Katarzyny II zawiązane zostały konfederacje innowierców, domagające się zrównania praw z katolikami i gwarancji wolności wyznaniowej w Rzeczypospolitej. W Toruniu konfederację zawiązali protestanci, a w Słucku prawosławni.

  • 1673
    / 346 LAT

    W Wieruszowie zmarł Augustyn Kordecki, przeor klasztoru paulinów na Jasnej Górze, organizator obrony sanktuarium częstochowskiego przed wojskami szwedzkimi w 1655 r.

  • Albrecht Hohenzollern. Źródło: Wikipedia Commons

    1568
    / 451 LAT

    W Tapiewie koło Królewca zmarł Albrecht Hohenzollern, wielki mistrz krzyżacki, który przeprowadził sekularyzację państwa zakonnego i przeszedł na luteranizm; pierwszy książę pruski.

  • 1440
    / 579 LAT

    W Trokach zamordowany został Zygmunt I Kiejstutowicz, wielki książę litewski od 1432 r.

  • 1239
    / 780 LAT

    W Salerno zmarł Hermann von Salza, od 1210 r. wielki mistrz zakonu krzyżackiego, uważany za jego właściwego twórcę.

Sonda

Okrągły stół 1989 r. był przede wszystkim:

Wybory
Okrągły stół i transformacja ustrojowa – 30. rocznica

 

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL