Epoka nowożytna

28.12.2018

Lublin: otwarto wystawę plenerową o Unii Lubelskiej

„Unia Lubelska” - obraz Jana Matejki. Źródło: Wikimedia Commons „Unia Lubelska” - obraz Jana Matejki. Źródło: Wikimedia Commons

Historię relacji polsko-litewskich od końca XIV wieku do czasu zawarcia Unii Lubelskiej w 1569 roku przypomina edukacyjna wystawa plenerowa, którą otwarto w piątek w centrum Lublina.

„Naszą intencją było pokazanie długiego procesu, którego zwieńczeniem było zawarcie w Lublinie unii” - powiedział autor koncepcji wystawy dr Marcin Gapski z Muzeum Lubelskiego w Lublinie.

Otwarciu wystawy towarzyszył barwny korowód, przypominający wjazd posłów na sejm unijny do Lublina w grudniu 1568 roku. Król Zygmunt August przyjechał do Lublina już na Boże Narodzenie 1568 r. Obrady sejmu rozpoczęły się w styczniu i trwały przez pół roku.

„Obrady były bardzo burzliwe, m.in w marcu delegacja litewska chciała je zerwać, wyjechała pod przewodnictwem Mikołaja Radziwiłła Rudego, ale król wykazał się wielkim wyczuciem politycznym i udało mu się uratować obrady i zakończyć je podpisaniem porozumienia” – powiedział Gapski.

Wystawa pt. „1569–2019. 450-lecie unii lubelskiej. Historia, pamięć, tradycja” składa się z 14 plansz, na których oprócz samego aktu unii przywołane są osoby, wydarzenia, które wpłynęły na stosunki polsko-litewskie i doprowadziły do zawarcia Unii Lubelskiej.

Przypomniane są m.in. pojawienie się dynastii Andegawenów na terenach polskich, poprzednie umowy polsko-litewskie, okres tzw. złotego wieku XVI, postać króla Zygmunta Augusta. Opisana jest też struktura Rzeczpospolitej Obojga Narodów, zasady działania i funkcjonowania senatu, sejmu, sejmików. Osobne plansze poświęcone są roli i rozwojowi Lublina w tamtym okresie, a także obrazowi Jana Matejki „Unia lubelska”.

Wystawę - usytuowaną przed Pałacem Lubomirskich na Placu Litewskim w centrum miasta - można oglądać do końca lutego. Potem ma być ona prezentowana w innych miastach m.in. w Warszawie, Krakowie i Sandomierzu. Drugi egzemplarz wystawy będzie stale pokazywany przed Muzeum Lubelskim.

Unia Lubelska, zawarta w Lublinie 1 lipca 1569 r., połączyła Królestwo Polskie i Wielkie Księstwo Litewskie w jedno państwo nazywane potem w historiografii Rzeczpospolitą Obojga Narodów. Unia przewidywała, że państwo będzie mieć jednego władcę wybieranego wspólnie w wolnej elekcji i wspólny Sejm. Ponadto oba kraje zobowiązały się do wspólnej polityki obronnej i zagranicznej, wspólna też była waluta.

Zachowano odrębne języki urzędowe, skarb i sądownictwo. Oba kraje miały też swoje odrębne wojsko, urzędy centralne oraz tytuły i dostojeństwa, choć z takim samym zakresem kompetencji. O trwałości unii stanowiły m.in. tolerancja narodowościowa i wyznaniowa. Mimo różnych trudności Unia Lubelska przetrwała do XVIII wieku, do uchwalenia Konstytucji 3 maja, która wprowadzała jednolite państwo. Potem nastąpiły rozbiory Polski.(PAP)

autorka: Renata Chrzanowska

ren/ pat/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL